Atatürk ve İlk Türk Operası

Mustafa Kemal Atatürk, güzel sanatları "bir milletin hayat damarlarından biri" olarak görmüş ve bu alanı uluslararası diplomasinin bir parçası haline getirmiştir. Bunun en somut örneği, 1934 yılında İran Şahı Rıza Pehlevi’nin Türkiye ziyareti onuruna bizzat sipariş ettiği "Özsoy Operası"dır.

Atatürk, bu opera ile hem Türk ve İran halklarının ortak kökenlerini vurgulamayı hem de yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin kültürel seviyesini dünyaya göstermeyi hedeflemiştir.

• Sipariş ve Hazırlık: Atatürk, operanın konusunu Firdevsi'nin Şehname’sinden esinlenerek bizzat belirlemiş; bestelenmesi görevini ise genç yetenek Adnan Saygun'a vermiştir.
• İçerik: Operada, ikiz kardeşler olan Tur (Türklerin atası) ve İraj (İranlıların atası) üzerinden iki milletin kardeşliği anlatılır.
• Rekor Süre: Eser, Atatürk’ün titiz takibiyle sadece iki ay gibi inanılmaz derecede kısa bir sürede tamamlanmış ve sahneye konmuştur.

19 Haziran 1934 gecesi Ankara Halkevi’nde sahnelenen Özsoy Operası, Şah Pehlevi üzerinde büyük bir hayranlık uyandırmış ve iki ülke arasındaki bağları güçlendirmiştir. Bu olay, Türkiye’de çok sesli müziğin ve opera sanatının kurumsallaşması yolundaki en büyük adımlardan biri kabul edilir.