Mustafa Kemal Atatürk'ün "Cumhuriyetin temel taşı" olarak gördüğü devrimlerin ve laiklik ilkesinin en zorlu sınavlarından biri, 23 Aralık 1930 tarihinde İzmir'in Menemen ilçesinde yaşanmıştır. Kendisini "peygamber" ilan eden Derviş Mehmet ve beraberindeki bir grubun başlattığı gerici ayaklanma sırasında, bölgede öğretmen-asteğmen olarak görev yapan Mustafa Fehmi Kubilay, isyancıları ikna etmeye çalışırken şehit edilmiştir. Olayın vahameti, Kubilay Bey’in başının kesilerek bir mızrağın ucuna takılması ve kasaba içerisinde gezdirilmesiyle doruk noktasına ulaşmıştır.
Atatürk, olayı haber aldığında derin bir üzüntü ve büyük bir öfke duymuştur. Bu hadiseyi sadece bir asayiş sorunu değil, Cumhuriyet rejimine ve Türk Devrimi'ne karşı yapılmış doğrudan bir saldırı olarak nitelendirmiştir. Orduya gönderdiği taziye mesajında, "Menemen’de vuku bulan hadisede, genç asteğmenin şehadeti dolayısıyla uğradığımız kayıp, Türk milleti için bir yas teşkil eder. Kubilay temiz kanı ile Cumhuriyet’in hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiştir," diyerek kararlılığını ortaya koymuştur. Olayın ardından bölgede sıkıyönetim ilan edilmiş, failler Divan-ı Harp’te yargılanarak en ağır şekilde cezalandırılmıştır. Menemen Olayı, Türkiye Cumhuriyeti'nin gericiliğe karşı tavizsiz tutumunun simgesi haline gelmiş ve Türk gençliğine devrimleri koruma görevini bir kez daha hatırlatmıştır.
Atatürk, olayı haber aldığında derin bir üzüntü ve büyük bir öfke duymuştur. Bu hadiseyi sadece bir asayiş sorunu değil, Cumhuriyet rejimine ve Türk Devrimi'ne karşı yapılmış doğrudan bir saldırı olarak nitelendirmiştir. Orduya gönderdiği taziye mesajında, "Menemen’de vuku bulan hadisede, genç asteğmenin şehadeti dolayısıyla uğradığımız kayıp, Türk milleti için bir yas teşkil eder. Kubilay temiz kanı ile Cumhuriyet’in hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiştir," diyerek kararlılığını ortaya koymuştur. Olayın ardından bölgede sıkıyönetim ilan edilmiş, failler Divan-ı Harp’te yargılanarak en ağır şekilde cezalandırılmıştır. Menemen Olayı, Türkiye Cumhuriyeti'nin gericiliğe karşı tavizsiz tutumunun simgesi haline gelmiş ve Türk gençliğine devrimleri koruma görevini bir kez daha hatırlatmıştır.
