Bu rehberde OpenWRT üzerinde Smart Queue Management (SQM) kurarak bufferbloat problemini azaltmayı ve ağ gecikmesini daha stabil hale getirmeyi ele alıyoruz.
Bu yöntem özellikle çok cihazlı ağlarda, oyun sırasında ping dalgalanması yaşayanlarda ve upload sırasında internetin “kilitlenmesi” sorununu yaşayanlarda etkilidir.
Normal internet kullanımında özellikle upload hattı dolduğunda modem/router kuyruk oluşturur ve bu durum gecikmeyi ciddi şekilde artırır. Buna bufferbloat denir.
SQM’nin yaptığı şey şudur:
Alternatif olarak OpenWRT arayüzünden:
System > Software
bölümüne girerek luci-app-sqm paketini aratıp yükleyebilirsiniz.
Kurulumdan sonra LuCI arayüzünde şu menü oluşur:
Network > SQM QoS
Queue Discipline:
Genel kural:
Gerçek hızının %85 ile %90’ı arasını kullan.
Örnek:
100 Mbps download için yaklaşık 85000–90000 Kbps girilir.
Upload için de aynı oran uygulanır.
Bunun nedeni şudur:
Tam kapasite kullanılırsa SQM etkisiz hale gelir ve bufferbloat tekrar ortaya çıkar.
Ek öneriler:
Bufferbloat Test
tpc.net.tr
Test sırasında:
Kaynak: Github - frudotz
Bu yöntem özellikle çok cihazlı ağlarda, oyun sırasında ping dalgalanması yaşayanlarda ve upload sırasında internetin “kilitlenmesi” sorununu yaşayanlarda etkilidir.
SQM Nedir, Ne İşe Yarar?
SQM (Smart Queue Management), ağ trafiğini kontrol ederek veri paketlerinin kuyrukta birikmesini engeller.Normal internet kullanımında özellikle upload hattı dolduğunda modem/router kuyruk oluşturur ve bu durum gecikmeyi ciddi şekilde artırır. Buna bufferbloat denir.
SQM’nin yaptığı şey şudur:
- Trafiği kontrollü şekilde sınırlar
- Paket kuyruklarını yönetir
- Gecikmeyi (latency) stabil tutar
- Upload/download sırasında ping artışını azaltır
OpenWRT Üzerinde SQM Kurulumu
SSH ile cihazınıza bağlanarak aşağıdaki komutları çalıştırın:Alternatif olarak OpenWRT arayüzünden:
System > Software
bölümüne girerek luci-app-sqm paketini aratıp yükleyebilirsiniz.
Kurulumdan sonra LuCI arayüzünde şu menü oluşur:
Network > SQM QoS
Temel SQM Yapılandırması
Arayüzde SQM aktif ettikten sonra temel ayarlar şu şekilde yapılır:Queue Discipline:
- cake
- piece_of_cake.qos
Pratik Ayar Önerileri
SQM’nin en kritik noktası hız değerlerinin doğru girilmesidir.Genel kural:
Gerçek hızının %85 ile %90’ı arasını kullan.
Örnek:
100 Mbps download için yaklaşık 85000–90000 Kbps girilir.
Upload için de aynı oran uygulanır.
Bunun nedeni şudur:
Tam kapasite kullanılırsa SQM etkisiz hale gelir ve bufferbloat tekrar ortaya çıkar.
Ek öneriler:
- Cake algoritması tercih edilmeli (modern ve düşük gecikmeli)
- Upload değeri özellikle doğru girilmeli (en kritik parametre)
- Wireless bağlantılarda daha agresif limit gerekebilir
Bufferbloat Testi
Kurulum sonrası sistemin doğru çalışıp çalışmadığını test etmek için:Bufferbloat Test
Toplama Pc Bufferbloat ve Hız Testi
İnternet performansınızı ve Bufferbloat durumunuzu anında ölçün.
tpc.net.tr
Test sırasında:
- Download ve upload yükü altında ping ölçülür
- İdeal sonuç A veya A+ seviyesidir
- Ping artışı minimum seviyede kalmalıdır
Sık Sorulan Sorular
SQM interneti yavaşlatır mı?
Doğru yapılandırıldığında gerçek hız kaybı minimaldir. Ama karşılığında ping stabilitesi ciddi şekilde artar.
Cake mi fq_codel mi daha iyi?
Güncel sistemlerde cake daha gelişmiş ve daha stabil sonuç verir. Özellikle modern routerlarda önerilen seçenektir.
Upload değerini yüksek girsem ne olur?
Upload yanlış yüksek girilirse bufferbloat geri gelir. SQM’nin etkisi ciddi şekilde azalır.
SQM her cihazda gerekli mi?
Hayır. Tek cihazlı, düşük trafikli ağlarda fark az olabilir. Çok cihazlı veya yoğun upload kullanılan ağlarda çok daha etkilidir.
Kaynak: Github - frudotz
