Rehber Windows perfmon /rel Komutu Nedir? Güvenilirlik İzleyicisi (Reliability Monitor) Rehberi ve Hata Analizi

Windows'ta zaman zaman mavi ekran, uygulama çökmesi, sürücü hataları veya beklenmedik yeniden başlatmalar yaşayabilirsiniz. Ancak bu tür sorunların ne zaman başladığını veya hangi yazılımın sebep olduğunu hatırlamak her zaman kolay değildir.

İşte tam bu noktada Windows'un yerleşik Güvenilirlik İzleyicisi (Reliability Monitor) devreye girer. perfmon /rel komutu ile açılan bu araç, bilgisayarınızda meydana gelen önemli olayları gün gün kaydeder ve sistem kararlılığını puanlayarak sorunların kaynağını bulmayı oldukça kolaylaştırır.

Üstelik herhangi bir üçüncü parti programa ihtiyaç duymaz ve Windows'un tüm güncel sürümlerinde yerleşik olarak bulunur.

perfmon /rel Komutu Nedir?​

perfmon /rel, Windows'un Güvenilirlik İzleyicisi'ni doğrudan açan komuttur.

Bu araç;

• Uygulama çökmelerini
• Windows hatalarını
• Mavi ekranları (BSOD)
• Sürücü sorunlarını
• Windows Update işlemlerini
• Program kurulum ve kaldırmalarını
• Donanım kaynaklı kritik olayları

tek bir zaman çizelgesi üzerinde gösterir.

Özellikle "Bilgisayarım son birkaç gündür sorun çıkarmaya başladı." gibi durumlarda oldukça faydalıdır.

Komut Nasıl Çalıştırılır?​

Komut İstemi'ni, PowerShell'i veya Windows Terminal'i açın.

Ardından aşağıdaki komutu girin.

perfmon /rel

Birkaç saniye içerisinde Güvenilirlik İzleyicisi açılacaktır.

Alternatif olarak;

• Win + R
• perfmon /rel
• Enter

şeklinde de açabilirsiniz.

Güvenilirlik Puanı Nedir?​

Pencerenin üst kısmında 1 ile 10 arasında değişen bir grafik göreceksiniz.

• 10 → Sistem tamamen kararlı
• 8-9 → Küçük sorunlar yaşanmış
• 5-7 → Dikkat edilmesi gereken hatalar var
• 1-4 → Ciddi kararlılık sorunları bulunuyor

Her kritik hata meydana geldiğinde bu puan düşer. Uzun süre hata yaşanmazsa zamanla tekrar yükselir.

Bu nedenle puandaki ani düşüşler genellikle sorunun başladığı tarihi gösterir.

Zaman Çizelgesi Nasıl Okunur?​

Alt bölümde her güne ait olaylar bulunur.

Bir güne tıkladığınızda yaşanan olaylar ayrıntılı olarak görüntülenir.

En sık göreceğiniz simgeler şunlardır.

Kırmızı Çarpı

Kritik hata oluşmuştur.

Örneğin;

• Program çöktü
• Windows beklenmedik şekilde kapandı
• Mavi ekran oluştu
• Donanım hatası meydana geldi

Sarı Ünlem

Uyarı niteliğindedir.

Örneğin;

• Windows Update başarısız oldu
• Sürücü kurulumu tamamlanamadı
• Program kurulurken hata oluştu

Mavi Bilgi Simgesi

Bilgilendirme amaçlıdır.

Örneğin;

• Program kuruldu
• Program kaldırıldı
• Windows güncellemesi yüklendi
• Yeni sürücü kuruldu

Olay Ayrıntıları Nasıl İncelenir?​

Herhangi bir olaya çift tıklayabilir veya "Teknik Ayrıntıları Görüntüle" seçeneğini kullanabilirsiniz.

Burada;

• Hatanın oluştuğu tarih
• Hata kodu
• Soruna neden olan uygulama
• Sorunlu DLL dosyası
• İstisna kodu
• Windows'un oluşturduğu hata raporu

gibi teknik bilgiler yer alır.

Bu bilgiler özellikle forumlarda yardım isterken oldukça değerlidir.

En Sık Karşılaşılan Kritik Hatalar​

Windows Shut Down Unexpectedly

Bilgisayar beklenmedik şekilde kapanmıştır.

Sebepleri arasında;

• Elektrik kesintisi
• Güç kaynağı problemi
• Mavi ekran
• Reset tuşuna basılması

bulunabilir.

Application Failed

Bir program aniden kapanmıştır.

Sebebi;

• Bozuk dosyalar
• Uyumsuz sürücüler
• Bellek sorunları
• Program hatası

olabilir.

Hardware Error

Windows donanım kaynaklı bir hata algılamıştır.

Bazen;

• RAM
• SSD
• Ekran kartı
• İşlemci

ile ilgili sorunlara işaret edebilir.

Blue Screen

Mavi ekran meydana gelmiştir.

Teknik ayrıntılar kısmında genellikle durdurma kodu (Stop Code) da bulunur.

Windows Güncellemeleri ile Sorunları Eşleştirme​

Reliability Monitor'un en faydalı özelliklerinden biri zaman çizelgesidir.

Örneğin;

• 3 Ağustos → Windows Update kuruldu.
• 4 Ağustos → Ekran kartı sürücüsü güncellendi.
• 5 Ağustos → İlk uygulama çökmeleri başladı.

Bu şekilde sorunun hangi güncellemeden sonra ortaya çıktığını anlamak oldukça kolaylaşır.

Kurulan Programları Takip Etme​

Program yükleme ve kaldırma işlemleri de kayıt altına alınır.

Örneğin yeni yüklediğiniz bir antivirüs, sürücü veya optimizasyon programından sonra sorun başladıysa bunu zaman çizelgesinde kolayca görebilirsiniz.

Forumlarda Yardım Alırken Oldukça İşe Yarar​

Teknik destek isterken yalnızca "Bilgisayar çöküyor." demek yerine;

• Reliability Monitor ekran görüntüsü
• Teknik ayrıntılar
• Hata tarihi
• Sorunlu uygulama adı

paylaşmanız, doğru teşhis konulmasını büyük ölçüde kolaylaştırır.

Olay Geçmişini Kaydetme​

Pencerenin alt kısmındaki "Güvenilirlik geçmişini kaydet..." seçeneği ile mevcut raporu XML formatında dışa aktarabilirsiniz.

Bu dosya daha sonra başka bir bilgisayarda incelenebilir veya teknik destek ekiplerine gönderilebilir.

Event Viewer ile Farkı Nedir?​

Birçok kullanıcı Reliability Monitor ile Olay Görüntüleyicisi'ni karıştırır.

• perfmon /rel, önemli olayları kronolojik olarak özetler ve kullanıcı dostu bir arayüz sunar.
• eventvwr.msc ise Windows'un tuttuğu binlerce ayrıntılı sistem kaydını içerir ve daha çok ileri düzey kullanıcılar içindir.

Sorunun hangi tarihte başladığını öğrenmek için çoğu zaman ilk bakılması gereken araç Reliability Monitor'dur.

Yani;​

perfmon /rel komutu, Windows'un en az bilinen ancak en faydalı tanılama araçlarından biridir. Uygulama çökmeleri, sürücü sorunları, başarısız güncellemeler ve beklenmedik kapanmalar gibi olayları tek bir zaman çizelgesinde göstererek sorunun ne zaman başladığını ve hangi işlemle ilişkili olabileceğini anlamanızı sağlar.

Bilgisayarınız son günlerde kararsız çalışıyorsa veya belirli aralıklarla hata veriyorsa, karmaşık log dosyalarını incelemeye başlamadan önce Güvenilirlik İzleyicisi'ne göz atmanız çoğu zaman önemli ipuçları sağlayacaktır.